گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 11
صفحه: 485

در حالی که می‏بینیم اسلام حقوق مدنی زن را به رسمیت شناخته است و او می‏تواند خرید و فروش کند، مالک شود و رهن‏گذاری کند و هیچ کس بر او سلطه ندارد. درمورد ازدواج زن، پیامبر(‌ص) فرموده‏اند: «با دوشیزه پس از اجازه گرفتن از او و با کنیز پس از مشورت با او ازدواج کن.»
هیچ کس نمی‏تواند ازدواج را بر دختری تحمیل کند و او در انتخاب شوهر کاملاً آزاد است و بر اساس اراده‏اش تصمیم می‏گیرد.
مفهوم قداست و پاکی، هرگونه روحانیتی است که به هر فعالیت انسانی داده شود. مثلاً ازدواج با شروط دینی و شرعی، عملی دینی است. منظور من از قداست جنبه روحانی سازگار با هر عمل مادی است.
پدر شکری: شیخ احمد! اگر دولت لبنان ازدواج مدنی را در لبنان پایه‏گذاری کند، به‌گونه‏ای که در برابر دادگاه‏های مدنی انجام و ثبت شود و شروط شرعی آن هم به‌طور کامل فراهم باشد، آیا شما با آن موافقید؟ آیا موافقید که در کنار ازدواج دینی، ازدواج مدنی نیز باشد یا نه؟
شیخ احمد الزین: اجازه دهید این‌طور بگویم که این مشکل درمورد ما (مسلمانان) وجود ندارد. ‏‏‏‏‏چرا؟ چون در حال حاضر دادگاه‏های شرعی بخشی از سازمان قضایی لبنان است و قوانین شرعی و دستورالعمل‏های مدنی مصوب مجلس و دولت را اجرا می‏کند. بنابراین، دادگاه‏های شرعی نیز زیر نظر دولت هستند.
پدر شکری: آیا با قانونی شبیه آنچه الان در ترکیه وجود دارد، موافقید؟
امام صدر: در ترکیه چه قانونی وجود دارد؟
پدر شکری: در ترکیه ازدواج مدنی مانند آنچه در فرانسه وجود دارد، انجام می‏شود. یعنی دو نفر که می‏خواهند ازدواج کنند، نزد نماینده دولت و دو شاهد می‏روند. آیا با ایجاد چنین روندی در لبنان موافقید؟
شیخ احمد الزین: ما چنین قانونی داریم و به جای آنکه نهادهای مدنی این کار را انجام دهند، دادگاه‏های شرعی آن را انجام می‏دهند. آیا شما می‏خواهید دادگاه‏های شرعی را حذف کنید؟ من موافق نیستم.
پدر شکری: نمی‏خواهیم دادگاه‏های شرعی را تعطیل کنیم، بلکه می‏خواهیم در کنار آن دادگاه‏های مدنی وجود داشته باشد. یعنی دین از دولت مستقل باشد. چرا اسلام با این طرح مخالف است؟
امام صدر: سخنان خودم و جناب شیخ درباره این موضوع را خلاصه می‏کنم: به نظر من در تفسیر ازدواج مدنی ابهام وجود دارد. ازدواج اسلامی شروط معینی دارد. ابتدا توافق صورت می‏گیرد و پس از آن صیغه عقد جاری می‏شود؛ یعنی حقوق و تکالیف و تولد فرزند و هرچیز دیگر. ولی همان‌گونه که یک معامله باید ثبت شود تا دولت از آن حمایت کند، برخی حکومت‏ها کارشناسانی تعیین می‏کنند و [مثلاً] می‏گویند: عالم دینی کارشناس مسائل اسلامی است و برای داوری به او مراجعه می‏شود؛ همان‌گونه که برای مسائل جزایی به کارشناسان این رشته مراجعه می‏شود. مراجعه به دادگاه‏های شرعی برای آن نیست که ازدواج را امری مقدس یا حقیقت معنوی الهی ابدی قرار دهیم. ثبت ازدواج در دادگاه شرعی تنها برای به رسمیت شناختن و تأیید رسمی آن است و اینکه فردی روحانی برای تصدی دادگاه شرعی انتخاب می‏شود، به این علت است که او در این زمینه کارشناس است. اسلام به صورت مبنایی