گام به گام با امام موسی صدر
جلد:
11
صفحه:
483
امام صدر: نه... نه...
ایلی کاجی: کسانی که خواستار ازدواج مدنی هستند، آن را راهحلی برای مشکل ازدواج میان دو نفر با دو دین مختلف میدانند. بنابراین، ازدواج مدنی با ازدواج میان پیروان فرق مختلف تعارضی ندارد و فرقی میان این دو نیست. ما در لبنان هنوز ازدواج میان پیروان فرق مختلف را نپذیرفتهایم. اگر این ازدواج رخ دهد، پیامدهای ناگواری دارد و حتی از نظر ساختاری نیز چالشی برای ماست. نه جناب شیخ و نه جناب کشیش نمیپذیرند که زن مسیحی با مرد مسلمان یا مرد مسیحی با زن مسلمان ازدواج کند.
بعضی میگویند ازدواج مدنی مانعی در برابر تشکیل خانواده شرافتمندانه است، ولی در کشورهای متعددی که ازدواج مدنی در آنها انجام میشود، خانوادههای شرافتمندی وجود دارند و ازدواج مدنی خانوادههایی پدید آورده است که ازدواج دینی قادر به ایجاد آنها نبوده است. با توجه به اینکه دولت لبنان ازدواجهای مدنی در خارج از کشور را به رسمیت میشناسد، پس چرا در کشور ما ازدواج مدنی را در کنار ازدواج دینی قبول ندارند؟ این مسئله وسیلهای است برای از بین بردن تفرقه و ایجاد همبستگی ملی صحیح.
پدر حلو: نباید به نتایجی که ازدواج مدنی در پی دارد توجه کرد؛ یعنی اینکه مثلاً ازدواج مدنی راه را برای طلاق باز میکند یا ازدواج میان پیروان فرق مختلف را تسهیل میکند. بلکه باید وضعیت انسان در این جهان را مورد توجه قرار دهیم. این انسان در گذشته در جامعهای میزیست که مسائل دینی و مسائل اجتماعی را از یکدیگر تمایز نمیداد. پس از زمان «قسطنطین» همهچیز دگرگون شد و امروز فرد مسیحی میتواند در برابر دولت ازدواج کند و اگر مسیحی مؤمن باشد، پس از آن در برابر کلیسا نیز ازدواج خود را انجام میدهد.
ما در لبنان یا مسلمان هستیم یا مسیحی، برخلاف کشورهای غربی که یا مسیحی هستند یا ملحد. از این رو، باید موضع واحدی در پیش بگیریم و قبل از هرچیز و پیش از آنکه به پیامدهای نامطلوب ازدواج مدنی بپردازیم، باید آن را بهخوبی ��شناسیم. میخواهم از جناب شیخ دو مسئله بپرسم. در مسیحیت اگر میان دو مسیحی ازدواج مدنی انجام شود و پس از آن ازدواجِ کلیسایی صورت گیرد -برای مسیحی مؤمن واجب است که در برابر کلیسا ازدواج کند- میگوییم اگر [میان آن دو] اختلافی پیش آمد در صورتی که مؤمن باشند، طبق معمول کلیسا میان آنها داوری میکند و اگر بخواهند در چارچوب قوانین عمومی دولت میانشان داوری شود دولت میان آنها داوری میکند و در این صورت به نظر ما از مسیحیت بیرون رفتهاند، زیرا تنها حکومت را داور قرار دادهاند، نه صاحب اختیارشان (کلیسا) را.
بنابراین، اگر ازدواج دو نفر در برابر دو شاهد انجام گیرد و سپس میان آنها اختلاف و ناسازگاری به وجود آید آیا دولت -هر دولتی- داوری میکند یا نهادهای دینی؟ از نظر اسلام در این حالت چه کسی داور است؟ دولت؟
پدر شکری: از مباحثی که گذشت روشن شد که نمایندگان دین مسیحیت اجمالاً اتفاق نظر دارند که ازدواج مدنی باید در کنار ازدواج دینی باشد، یعنی بر مسیحی واجب است در برابر کلیسا ازدواج خود را انجام دهد ولی شهروند لبنانی باید در برابر دولت نیز ازدواج کند. همچنین در خلال مباحث روشن شد که اختلاف نظر اندکی میان دو استاد محترم وجود دارد و شاید جناب امام موسی صدر با ازدواج مدنی
